Kim majburiy auditdan o‘tishi shart: O‘RQ-677-son Qonunning 35-moddasi

Majburiy audit faqat biznes hajmiga bog‘liq qaror emas, balki qonun talabidir. O‘zbekiston Respublikasining «Auditorlik faoliyati to‘g‘risida»gi O‘RQ-677-son Qonuni 35-moddasi moliyaviy hisoboti har yili mustaqil auditdan o‘tishi shart bo‘lgan tashkilotlarni belgilaydi. Avval huquqiy shakl, faoliyat va kapital tarkibi, keyin tijorat tashkilotlari mezonlari tekshiriladi.

Ro‘yxatga kimlar kiradi

• aksiyadorlik jamiyatlari;
• banklar va boshqa kredit tashkilotlari;
• sug‘urta tashkilotlari;
• qishloq xo‘jaligi kooperativlari;
• yuridik va jismoniy shaxslarning mablag‘larini jamlovchi investitsiya va boshqa fondlar hamda ularning ishonchli boshqaruvchilari;
• yuridik va jismoniy shaxslarning badallari hisobidan tashkil etiladigan xayriya, jamoat va boshqa fondlar (kalendar yil davomida bank hisobvaraqlarida mablag‘ aylanmasi bo‘lmagan jamoat fondlari bundan mustasno);
• ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi subyektlar;
• birjalar;
• hisobot yili yakunlari bo‘yicha quyidagi uchta shartdan ikkitasiga bir vaqtda javob beradigan tijorat tashkilotlari: aktivlarning balans qiymati bazaviy hisoblash miqdori (BHM)ning 100 000 baravaridan ortiq; mahsulot (ish, xizmat) sotishdan tushgan tushum BHMning 200 000 baravaridan ortiq; xodimlarning o‘rtacha yillik soni 100 nafardan ortiq.

Mezonlarni tekshirish

Tijorat tashkilotlari uchun hisobot yili yakunidagi «uchtadan ikkita» mezon muhim: aktivlar balans qiymati BHMning 100 000 baravaridan ortiq, sotishdan tushum BHMning 200 000 baravaridan ortiq, o‘rtacha yillik xodimlar soni 100 nafardan ortiq. Bu toifa uchun bitta shart yetarli emas, lekin kompaniya 35-moddaning boshqa toifasiga kirishi mumkin. Ko‘rsatkichlar reja yoki joriy oy tushumi emas, hisobot yilining tasdiqlangan ma’lumotlari bilan baholanadi.

Qonundagi o‘zgarishlar

LexUz qayd etgan o‘zgarishlarni hisobga olish kerak: qishloq xo‘jaligi kooperativlari 2025-yil 12-fevralda kuchga kirgan O‘RQ-995-son Qonun bilan qo‘shilgan; davlat ulushi bandi 2025-yil 8-mayda kuchga kirgan O‘RQ-1025-son Qonun bilan o‘zgartirilgan; fondlar bandi 2025-yil 21-avgustdagi O‘RQ-1083-son Qonun bilan o‘zgartirilgan. Kalendar yilida bank hisobvaraqlarida mablag‘ aylanmasi bo‘lmagan jamoat fondlari istisnosi normaning to‘liq matni bilan birga o‘qilishi kerak.

Auditorlik tashkilotining ham majburiyatlari bor: 29-modda o‘tkazilgan majburiy auditlar haqida ma’lumot e’lon qilishni talab qiladi. 34-modda bir subyektni bitta auditorlik tashkiloti ketma-ket yetti yildan ortiq audit qilishini cheklaydi. Rejalashtirishda auditor mustaqilligi, hisobot tayyorligi va hujjatlarni taqdim etish sanalari hisobga olinadi. INTERAUDIT bepul maslahatda talab kompaniyangizga tatbiq etilishini tekshiradi hamda topshiriq hajmi, muddati va narxini muhokama qiladi.